PETROLWORDS

Η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση δεν αποτελεί πλέον απλώς μια «τάση» αλλά μια σαφώς καθορισμένη στρατηγική που ακολουθούν οι μεγαλύτερες αυτοκινητοβιομηχανίες του πλανήτη. Καθώς οι ανησυχίες για την κλιματική αλλαγή, τη ρύπανση και τους αυστηρότερους κανονισμούς εκπομπών αυξάνονται, οι εταιρείες στρέφονται με ταχύτητα προς την ηλεκτροκίνηση, μειώνοντας σταδιακά την παραγωγή των μοντέλων με κινητήρες εσωτερικής καύσης (ICE). Τα μοντέλα που βασίζονται σε βενζίνη ή πετρέλαιο γίνονται χρόνο με τον χρόνο όλο και λιγότερα στα νέα χαρτοφυλάκια των εταιρειών.

Αυτή η στροφή οφείλεται σε μια σειρά από παράγοντες: Πρώτα απ’ όλα, η πίεση από κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμούς είναι τεράστια. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, για παράδειγμα, έχει θέσει ως στόχο τη διακοπή πώλησης νέων οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης μέχρι το 2035, ενώ πολλές πόλεις σε όλο τον κόσμο έχουν ήδη εξαγγείλει περιορισμούς ή απαγορεύσεις στην κυκλοφορία τέτοιων οχημάτων. Παράλληλα, το ενδιαφέρον για «πράσινες» επενδύσεις και τα φορολογικά κίνητρα ενισχύουν την καινοτομία στον τομέα της ηλεκτροκίνησης. Οι ίδιες οι εταιρείες αναζητούν μια πιο βιώσιμη εικόνα, μειώνοντας τους ρύπους του στόλου τους και βελτιώνοντας τη θέση τους απέναντι στους καταναλωτές και τους επενδυτές.

Ο δρόμος προς την πλήρη «ηλεκτροποίηση» των αυτοκινήτων, ωστόσο, δεν είναι άμεσος. Παρότι πολλές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν ανακοινώσει φιλόδοξα χρονοδιαγράμματα, υπάρχουν ακόμα αρκετά εμπόδια προς την πλήρη μετάβαση. Η Volvo, για παράδειγμα, έχει δεσμευθεί ότι μέχρι το 2030 όλα της τα αυτοκίνητα θα είναι αμιγώς ηλεκτρικά. Η Ford ανακοίνωσε ότι από το 2030 στην Ευρώπη θα προσφέρει μόνο ηλεκτρικά επιβατικά οχήματα, ενώ η General Motors σκοπεύει να σταματήσει την παραγωγή θερμικών επιβατικών μοντέλων μέχρι το 2035. Παρόλα αυτά, τα χρονοδιαγράμματα αυτά υπόκεινται σε τροποποιήσεις, καθώς η μετάβαση εξαρτάται από μια σειρά παραγόντων, όπως η εφοδιαστική αλυσίδα, οι πρώτες ύλες για τις μπαταρίες και η αποδοχή του κοινού.

Παρότι η ηλεκτροκίνηση έχει σαφώς πλεονεκτήματα –όπως τη μηδενική εκπομπή ρύπων στην καθημερινή χρήση και το χαμηλό κόστος «καυσίμου» μέσω της ηλεκτρικής ενέργειας– τα ηλεκτρικά οχήματα δεν είναι ακόμη η ιδανική λύση για όλους. Η αυτονομία παραμένει περιορισμένη για πολλά μοντέλα, ειδικά σε συνθήκες ψύχους ή όταν χρησιμοποιούνται ενεργοβόρα βοηθητικά συστήματα. Ο χρόνος φόρτισης εξακολουθεί να είναι μεγαλύτερος από τον χρόνο ανεφοδιασμού καυσίμου, ενώ η έλλειψη φορτιστών –ειδικά στην Ελλάδα– δυσκολεύει την καθημερινή χρήση και περιορίζει την ελευθερία κίνησης. Στη χώρα μας, η κατάσταση με τους σταθμούς φόρτισης είναι ακόμα ελλιπής, ιδιαίτερα στην περιφέρεια και εκτός αυτοκινητοδρόμων. Ωστόσο, ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη έργα χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ιδιώτες επενδυτές για την εγκατάσταση χιλιάδων νέων φορτιστών, κάτι που αναμένεται να αλλάξει σημαντικά το τοπίο τα επόμενα χρόνια. Από την άλλη πλευρά, η κατασκευή των μπαταριών για τα ηλεκτρικά οχήματα προκαλεί σοβαρές περιβαλλοντικές ανησυχίες, καθώς απαιτεί σπάνια μέταλλα όπως το λίθιο και το κοβάλτιο, των οποίων η εξόρυξη συνδέεται με καταστροφή οικοσυστημάτων και συχνά αμφισβητούμενες συνθήκες εργασίας. Τέλος, η ανακύκλωση των μπαταριών είναι ενεργοβόρα και απαιτεί πολύπλοκες υποδομές που σήμερα δεν είναι ευρέως διαδεδομένες.

Παρά την πρόοδο της ηλεκτροκίνησης, ένα σημαντικό ποσοστό του κοινού συνεχίζει να επιλέγει –και να απολαμβάνει– τα οχήματα με κινητήρες εσωτερικής καύσης. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Οι θερμικοί κινητήρες προσφέρουν μια εμπειρία οδήγησης που για πολλούς είναι αξεπέραστη: ηχητική απόλαυση, αμεσότητα, υψηλές στροφές, μια αίσθηση «ζωντάνιας» που δύσκολα αποδίδεται με τα ηλεκτρικά μοτέρ. Ειδικά για τους λάτρεις της αυτοκίνησης, ο ήχος ενός ατμοσφαιρικού V8 ή ενός δυναμικού turbo κινητήρα δεν μπορεί να αντικατασταθεί εύκολα. Οι ICE κινητήρες είναι προϊόν δεκαετιών εξέλιξης και πολιτισμικά ενσωματωμένοι στη σχέση ανθρώπου–μηχανής. Προσωπικά, όσο κι αν αναγνωρίζω τα τεχνολογικά πλεονεκτήματα της ηλεκτροκίνησης, καταλαβαίνω απόλυτα όσους συνεχίζουν να συγκινούνται με τον ήχο της εξάτμισης, τη μεταβαλλόμενη απόκριση του γκαζιού και την παλιά, μηχανική «μαγεία» της καύσης.

Ίσως το μέλλον να είναι αναπόφευκτα ηλεκτρικό. Αλλά η πορεία προς τα εκεί δεν είναι απλώς τεχνική. Είναι βαθιά συναισθηματική και πολιτισμική, και γι’ αυτό η «τελευταία σπίθα» των θερμικών κινητήρων δεν θα σβήσει εύκολα.